Kültür ve Turizm Bakanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), 14 Kasım 1944 yılında vagonlara doldurularak ana vatanlarından farklı bırakılan 100 binden fazla Ahıska Türkünün yaşadıkları büyük acıları unutturmamak, ana vatanlarına geri dönüş sürecini desteklemek ve akademik, toplumsal, kültürel açıdan gelişimlerini sağlamak ismine her yıl onlarca proje hayata geçiriyor.
AHISKALI GENÇLERİN EĞİTİMİNE TAKVİYE
YTB, Ahıska Türklerinin sosyo-kültürel yapısını tespit etmek için Ahıska Türklerinin yaşadığı yerler ziyaret ederek, elde edilen dataları akademisyenlerin kullanımına açtı. Bunun yanında ise Ahıska Türklerine yönelik eğitim faaliyetlerini destekleyen YTB, bu doğrultuda, Ahıska Türklerinin Gürcistan’da yükseköğrenim görmelerini teşvik etti. Gürcistan’da ve Azerbaycan’da eğitim gören Ahıskalı gençlerin Ahıska bölgesinde yaşayan lokal halk ile bağlantısını güçlendirmek için de sempozyum ve kültürel etkinlikler düzenledi.
Ayrıyeten genç Ahıska Türklerinin yaşadıkları ülkelerde eğitim düzeylerinin artırılması için YTB tarafından üniversite hazırlık kursları oluşturuldu. Ahıskalı Türkçe öğretmenlerine yönelik Türkiye’de Türkçe yaz okulu programı düzenlendi. Bunların yanında da YTB tarafından Ahıska’dan sürgün edilen bireylerin ve gençlerin sürgünün yıldönümlerinde anavatanlarını ziyaret etmeleri sağlandı.
SÜRGÜNÜ UNUTTURMAMAK İÇİN KELAMLI TARİH ÇALIŞMALARI
2019 yılında YTB dayanağıyla “Ahıskalı Gençler II. Hukuk Çalıştayı” düzenlendi. 14 Kasım 1944 gecesi gerçekleştirilen sürgünün 75. yılı olması münasebetiyle de 2019 yılında sürgün ile ilgili fotoğraf müsabakası düzenlenerek ulusal ve milletlerarası farkındalığın artırılması amaçlandı.
75. Yıl münasebetiyle 1944 Ahıska Sürgünü Kelamlı Tarih Projesi: “Sürgünün Son Tanıkları” isimli proje ile Ahıska Sürgününü yaşamış ve hâlihazırda Kazakistan, Gürcistan, Kırgızistan, Azerbaycan üzere ülkelerde ikamet eden Ahıska Türkleri ile kelamlı tarih çalışması gerçekleştirildi. Proje sonucunda belgesel kitap yayımlanarak, ayrıyeten belgesel sinema hazırlandı.
Tekrar Sürgünün 75. Yılında Cumhurbaşkanlığında düzenlenen anma programına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanı sıra birçok ülkeden sürgüne maruz kalmış Ahıska Türkleri ve yaklaşık 3 bin Ahıskalı konuk katıldı. Programda YTB’nin hazırladığı Kelamlı Tarih Projesi sonucunda çekilen belgesel sinema gösterildi. Anma programının yanı sıra Tiflis ve Ahıska’da YTB’nin takviyeleriyle anma programları gerçekleştirildi.
TARİHİ MİRASLAR KAYIT ALTINA ALINDI
Ahıska Türklerinin; cami, mezarlık, hamam, medrese, çeşme, minare, arasta ve namazgah üzere yapıtlarının tespit edilmesi gayesiyle Ahıska bölgesindeki 220 köy YTB dayanağıyla gerçekleştirilen proje kapsamında ziyaret edildi. Çalışma kapsamında ayrıyeten Türkiye ve Gürcistan arşivleri incelenerek, proje sonucunda Ahıska Bölgesindeki Türk İslam Mimari Yadigarları Kitabı yayımlandı ve araştırmacıların hizmetine sunuldu.
2012 yılında Ahıska Türklerinin ağır olarak yaşadığı Moskova’da Ahıska Edebiyatı Mükafatları programı düzenlenerek, programa basın mensuplarının iştiraki sağlandı ve Ahıska problemi özelinde farkındalık oluşturuldu. Bunun yanında ise 2012 yıllarında Kazakistan’ın değişik bölgelerindeki 50’ye yakın okulda Türkçe öğretmenliği yapan öğretmenlerin TÖMER’de bir aylık eğitim alması sağlandı. Ahıska Türkleri Sivil Toplum Önderleri ve Diaspora Çalıştayı düzenlendi. 2016 yılında ise YTB tarafından ülkemizde eğitim gören Ahıskalı gençlere yönelik, Gençlik ve Spor Bakanlığının konut sahipliğinde bir gençlik şenliği düzenlendi.
AHISKA TÜRKLERİNİ YERİNDE BURSLANDIRMA PROJESİ
Dünya Ahıska Türkleri Birliği ile yürütülmekte olan ve YTB tarafından hayata geçirilen yerinde burslandırma projesi kapsamında Ahıska probleminde geri dönüş süreci, ana vatan ile olan bağın güçlendirilmesi ve nitelikli insan kaynağının oluşturulması hedefleniyor. Proje çerçevesinde de son iki yılda 40’tan fazla öğrenci mezun oldu.
Ahıskalılar ortasında Ahıska şuurunun yayılması, cet vatan Ahıska’ya olan aidiyetin korunması ve ortak hafızanın koruması emeliyle hazırlanan Bizim Ahıska mecmuası ise YTB tarafından destekleniyor. Mecmua Ahıskalıların yaşadığı; Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Rusya Federasyonu, Amerika Birleşik Devletleri ve Ukrayna üzere ülkelere fiyatsız gönderiliyor.
“1944 AHISKA SÜRGÜNÜ: SON TANIKLAR” KİTABI İKİNCİ BASKISI ÇIKTI
Ahıska sıkıntısı hakkında akademik çalışmaları teşvik etmek ve sürgün anılarının canlı tutarak gelecek jenerasyonlara aktarmak ismine geçtiğimiz ay iki çalışma hayata geçirildi. YTB desteğiyle Ahıskalı Gençler Derneği tarafından “Ahıska Üzerine Akademik Okumalar” programı düzenledi. Program kapsamında, ABD ve Rusya başta olmak üzere çeşitli ülkelerdeki öğrenciler, Ahıska özelinde; lisan, etnopedagoji, tarih, kültür, din, folklor, sinema, tiyatro, eğitim ve göç hususlarında çeşitli eğitimler aldı. Bunun yanında ise “Ahıska Sürgününün 75. Yıl Anma Programı” hasebiyle hazırlanan “1944 Ahıska Sürgünü: Son Tanıklar” kitabı, sürgün kitabının ikinci baskısı okuyucularla buluştu. Türkiye, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Azerbaycan üzere ülkelerde yaşayan Ahıska Sürgününe şahit olmuş Ahıska Türkleri ile mülakatlar gerçekleştirilerek hazırlanan belgesel kitap ile Ahıska Türklerine ilişkin kültürel mirasın korunması hedefleniyor.
14 KASIM 1944 AHISKA SÜRGÜNÜ
14 Kasım 1944’te, Sovyetler Birliği devrinde Stalin tarafından, bugün Gürcistan sonları içinde kalan Ahıska bölgesindeki 100 bin Türk ve Müslüman, tren vagonlarına doldurularak acı dolu seyahatle Orta Asya’ya sürülmüştü.
Yaklaşık 20 bin insanın hayatını kaybettiği seyahat sonunda Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’a yerleştirilen Ahıska Türkleri, 12 yıl boyunca sıkı idare rejimi altında tutulmuştu.
Bugün yaklaşık 650 bin Ahıska kökenli Türk vatanından uzakta yaşıyor.
