Hint Okyanusu, Büyük Okyanus’un batı kısımları ile Kızıldeniz’de yaşayan, Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz’e 1990’lı yıllarda giriş yapan aslan balığı, son olarak Edremit Körfezi’ne ulaştı.
Denizlerdeki istilacı tiplerle ilgili çalışmalar yürüten Ege Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi Avlanma Teknolojisi Ana Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Aydın, devam eden projesi kapsamında, global ısınma ve iklim değişikliğiyle birlikte Akdeniz’de ağır olarak görülen aslan balığını Ayvalık açıklarında kayıt altına alarak milletlerarası bir makale yayımladı.
Aydın, biyolojik istilanın bu devrin en kıymetli meselelerinden birisi olduğunu belirterek, mahallî olmayan cinslerin yeni ekosistemlere girmesinin biyoçeşitliliği ve ekosistem bileşenlerini tehdit eden bir öge niteliği taşıdığını söyledi.
Biyolojik istilaların yalnızca ekolojik değil, ekonomik ve yer yer sıhhat problemlerine da ziyan verdiğini tabir eden Aydın, başta Süveyş Kanalı ve Cebelitarık Boğazı olmak üzere, her geçen gün artan insan tesirlerinin Akdeniz’e giriş yapan mahallî olmayan istilacı tiplerin sayısını arttırdığını söyledi.
Bu periyotta Akdeniz Havzası’nda mahallî olmayan tiplerin sayısının 1100’ü aştığını lisana getiren Aydın, “Ülkemiz sularına da sirayet eden bu cinsler her geçen gün güncellenmektedir. Orta ve Kuzey Ege Denizi balıkçılığı üzerine devam etmekte olan araştırmalarımız kapsamında gerek istilacı gerekse daha evvelden tespit edilmemiş birçok cinse ilişkin yeni bilgiler bilim dünyasına kazandırılmıştır. Bunlar içerisinde bilhassa balon balıkları ve aslan balığı üzere bulundukları ekosistemin dinamiklerine kıymetli tesirler yapabilen tipler de bulunmaktadır” dedi.
İstilacı cinslerden aslan balığının ılıman sularda yaşayan bir canlı olduğunu, kendisinden küçük balıkları yediğini, bilhassa kayalıklarda hakimiyet kurarak öbür çeşitlere yaşama talihi vermediğini anlatan Aydın, bu cinsin zehirli olması nedeniyle hem ekosistemi hem de dalış turizmi alanlarını tehdit ettiğini tabir etti.
Bu çeşidin avcısı olan orfoz ve lagos üzere cinslerin azalması nedeniyle de aslan balığının süratle yayılmasının önüne geçilemediğini aktaran Aydın, şunları söyledi:
“Aslan balığı başka istilacı cinslerden farklı olarak çok fazla zehir içermekte fakat bunun yanı sıra ticari bir bedeli de olduğu gözükmekte, tüketilebilmekte. Gittikçe Süveyş Kanalı’ndan geçtikten sonra Akdeniz’de yayılarak ülkemizin sularına girmeye başladı. Aslan balığına ait Antalya ve Muğla’nın akabinde daha kuzeyde Seferihisar, Kuşadası, Karaburun üzere bölgelerde de kayıtları verildi. Biz de gerçekleştirdiğimiz araştırmalar esnasında öncelikle Dikili Körfezi daha sonra da Edremit Körfezi’nde aslan balığını kayıt altına aldık. Burada da küçük ölçekli balıkçılarla araştırmalarımız kapsamında buna rastladık. Önümüzdeki vakitlerde orada da Akdeniz’de olduğu kadar çoğalır mı bilmiyoruz lakin çoğalma ihtimali çok yüksek görünüyor. Ahenk sağlama gücü çok yüksek bir tıp, obur bir tıp. O bölgedeki balıkçılığı ve ekonomiyi nasıl tesirler önümüzdeki günlerde göreceğiz.”
Aslan balığının kıyıda olta ile avlanabildiği için dikkat edilmesi gerektiğine işaret eden Aydın, bu istilacı çeşidin çöpe atılmasını istemediklerini belirtti.
Aslan balığı ve bunun üzere bir çok istilacı çeşidin Akdeniz’e girmesinin en kıymetli nedeninin suların ısınması olduğunu söz eden Aydın, şunları belirtti:
“Özellikle Akdeniz’in kapalı bir havza oluşu suların daha fazla ısınmasına neden olmakta. Bu da ılıman sularda olan çeşitlerin rastgele bir vasıtayla yeni besinler bulabilmek hedefiyle göç etmesine neden oluyor. Aslan balığı da bunlardan bir tanesi. Bilhassa Akdeniz Bölgesi’nde aslan balıklarının dikenleri kesildikten sonra etinin tüketilebildiğini öğrendik. Balık pazarlarında da temizlenmiş hali kilosu 30-35 lira civarında müşteri bulabilmektedir. Bu istilacı tiplerle gayret için kıymetli bir araç zira rastgele bir cinsin ticari oluşu balıkçının onu avladığında yarar sağlayabilmesi manasına gelmektedir. Bu açıdan aslan balığı evet tehlikeli ve zehirli fakat iktisada kazandırılabilecek bir cins. Bu günahsız olduğunun bir göstergesi değildir. Ancak çaba için bir fazla kozumuzun olduğunu söyleyebiliriz.”
