Tüketici fiyat endeksi Ekim ayında bir evvelki yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 19,89 artış gösterdi.
TÜİK bilgilerine nazaran Ekim’de aylık enflasyon yüzde 2,39 oldu.
Ekim’de yıllık çekirdek enflasyon yüzde 16,82’ye gerilerken, siyaset faizi üzerinde gerçekleşti.
Ekim’de üretici fiyatlarında ise sert artış izlendi. Buna nazaran üretici fiyat endeksi Ekim’de bir evvelki aya nazaran yüzde 5,24 arttı. Üretici fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 46,31 olarak kaydedildi.
Bu sayı 2002 Haziran ayından bu yana kaydedilen en yüksek yıllık üretici enflasyonu oldu.
Sayılar üretici fiyat endeksindeki yıllık artışla tüketici fiyat endeksindeki artış ortasındaki makasın rekor düzeye yükseldiğini de gösterdi.
Ana kümelerde en yüksek yıllık artış besinde
Ekim ayında bir evvelki yılın tıpkı ayına nazaran artışın en yüksek olduğu ana küme yüzde 27,41 ile besin ve alkolsüz içecekler oldu.
Bu kümesi yüzde 25,23 ile lokanta ve oteller ve yüzde 23,03 ile konut eşyası takip etti.
Yıllık en düşük artış ise yüzde 5,29 ile haberleşme kümesinde gerçekleşti. Bir evvelki yılın tıpkı ayına nazaran artışın düşük olduğu öteki ana kümeler sırasıyla, yüzde 7,88 ile alkollü içecekler ve tütün, yüzde 8,08 ile giysi ve ayakkabı ve yüzde 13,12 ile cümbüş ve kültür oldu.
Aylıkta en yüksek artış giyim-ayakkabı kümesinde
Ana harcama kümeleri prestijiyle 2021 yılı Ekim ayında en az artış gösteren ana kümeler yüzde 0,17 ile eğitim, yüzde 0,51 ile cümbüş ve kültür ile haberleşme oldu.
Buna karşılık, 2021 yılı Ekim ayında artışın yüksek olduğu kümeler ise sırasıyla, yüzde 7,56 ile giysi ve ayakkabı, yüzde 5,97 ile alkollü içecekler ve tütün ve yüzde 2,43 ile ulaştırma oldu.
Sepetteki 415 unsurdan 331’inin fiyatı arttı
Ekim’de, endekste kapsanan 415 husustan, 46 hususun ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 38 unsurun ortalama fiyatında değişim olmadı.
331 hususun ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.
Tekrar değerleme oranı yüzde 36,2
Ekim ayı enflasyon bilgileriyle birçok fiyat düzenlemesi için dikkate alınan tekrar değerleme oranı da belirlendi. Buna nazaran 2022 için uygulanacak tekrar değerleme oranı yüzde 36,2 oldu. 2021 için geçerli olan tekrar değerleme oranı yüzde 9,11’di.
Ekonomist Fertekligil: Yüksek enflasyon Kasım-Aralık’ta devam edecek
Bloomberg HT yayınına bağlanan Ekonomist Dr. Veyis Fertekligil, Türkiye’nin yüksek bir enflasyonla karşı karşıya oldığını söyledi. Fertekligil, açıklanan sayılarla ilgili şu yorumları yaptı:
Biraz beklentilerden düşük geldi. Manşet enflasyonu yüzde 2,5 dolayında bekliyordum ancak 2,39 geldi. Aslında çok bir şey fark etmiyor zira yüzde 20’ye dayanıyor. Çekirdek enflasyon piyasa beklentilerini çok etkileyecek bir sayı değil. Yüksek bir enflasyonla karşı karşıyayız. Yüksek enflasyon Kasım- Aralık’ta da devam edecek. Yüzde 20’nin biraz altında olması, bizi çok keyifli etmemeli. Zira bundan sonra artışlara devam edilecek. Doğalgaza yüksek bir artırım yapıldı. Hane halkına artırım gelmemiş olsa da elektriğe ve çeşitli mallara yansıyacaktır.
Piyasa enflasyonun yüzde 20’yi aşmasını bekliyordu
Bloomberg HT anketine katılan ekonomistlerin beklentisi enflasyonun yüzde 20’yi aşması tarafındaydı.
Ankete katılan 23 kurumun yıllık enflasyon için medyan beklentisi yüzde 20,25 olurken aylık enflasyon beklentisi yüzde 2,70 olarak kaydedildi.
Ankete katılan kurumlar ortasında Ekim ayı için en düşük yıllık enflasyon beklentisi yüzde 18,9 olurken en yüksek beklenti yüzde 21 oldu.
Öncü göstergelerde yükseliş sürdü
Enflasyon için öncü göstergeler de yükselişe işaret etmişti.
İTO’nun yayımladığı bilgilere nazaran perakende fiyatlar Ekim’de bir evvelki yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 20,76 arttı. Böylece 2003’ten bu yana endekste en yüksek yıllık artı2012’ye kadar giden data setinin en yüksek yıllık enflasyonu kaydedildi. Aylık bazda bakıldığında ise fiyatların yüzde 3,29 arttığı izlendi.
Ekim’de perakende fiyatlarda besin yüzde 4,22, kültür, eğitim ve cümbüş yüzde 3,55, konut harcamalarında yüzde 3,25 aylık fiyat artışı yaşandı.
Üretici fiyatları için gösterge olarak okunan toptan eşya fiyat endeksinde de artış Ekim’de devam etti.
Buna nazaran toptan eşya fiyat endeksi aylık yüzde 2,76 yıllık yüzde 29,12 arttı. Eylül’de bu endeks aylık yüzde 2,90, yıllık ise yüzde 28,72 olarak gerçekleşmişti.
Misal biçimde TÜRK-İŞ’in besin enflasyonu göstergelerinin de üst istikametli hareketine devam ettiği görüldü.
Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken minimum harcama fiyatı bir evvelki aya nazaran yüzde 1,45 oranında artış gösterdi.
Yılın birinci on ayı itibariyle fiyatlardaki artış yüzde 19,43 oranında gerçekleşti.
Besin enflasyonunda son on iki ay itibariyle artış oranı yüzde 24,61oldu. Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 19,95 olarak hesaplandı.
