Facebook, WhatsApp ve Instagram evvelki gün çöktü. Dünya genelinde bu platformlara 6 saat erişim sağlanamadı. Toplumsal medyada hayat durdu. Kesintiyle ilgili birçok teori ortaya atıldı. Bazıları kesintiye CIA operasyonun neden olduğunu, bazıları ise Facebook’un CEO’su Mark Zuckerberg‘in bir e-ticaret şirketi kurduğu ve kripto para denemesi yaptığı argümanında bulundu. İşte kesinti hakkında ortaya atılan 5 tez;
1- e-TİCARET’E GİRİYOR
Mark Zuckerberg, bu üç platformu tek çatı hâline getirip e-ticaret sitesi kurdu. Olağan bir şirketin beş ayda hazırlayabileceği network hudut güvenliği, bu müddet zarfında yüklenmek istendi. Sistem kendisini kilitledi ve bilgi akışını kesti. Sistemin döndürülmesi süreci Facebook mühendislerinin yapabileceği bir şey olmadığı için uzmanlar çağırıldı.
2- KRİPTO ÜRETECEK
Zuckerberg’in kuracağı e-ticaret sitesinde alışveriş de kendi çıkaracağı kripto para ile yapılacak. Bunun uygulama yüklemesi yapıldığı sırada sistem çöktü. Ayrıyeten son birkaç gündür merkezi olmayan Shiba Coin yüzde 80’lerin üstünde yükseldi. Zuckerberg’in çıkaracağı kripto para da merkezsiz olacak. Lakin bu kriptoyu programa adapte ettiği sırada kriz yaşandı.
Facebook, diem ismini verdiği kripto para projesiyle yıl sonu dala girmeyi planlıyor.
3- DATALAR ÇALINDI
Bu üç toplumsal medya platformu hackerların saldırısına uğradı. 1.5 milyar kullanıcının bilgileri çalınıp Deep Web’te (Derin ağ-internetin karanlık yüzü) satışa sunuldu. Siber güvenlik haber kaynağı Privacy Affairs’in yayımladığı rapora nazaran yalnızca bir milyon kişinin dataları için hackerler, 5 bin dolar istedi.
4- CIA Mİ, RUSLAR MI?
Kesinti izleme web sitesi DownDetector “Dünyanın her yerinden 10.6 milyondan fazla kesinti raporu aldık. Şimdiye kadar gördüğümüz en büyük kesinti” açıklamasında bulundu. Birtakım çevreler, bu olayı kapalı bir CIA operasyonu olarak kıymetlendirdi. Bazıları de kesintiyi Ruslara ve Çinlilere bağladı. Bir Facebook çalışanı ise “Kesintinin sebebini kimse bilmiyor” dedi.
5- MUSK’IN OYUNU
Mars’ta yeni bir hayat kurmaya çalışan Elon Musk’ın en büyük hayallerinden biri de bütün dünyaya yüksek süratte fiyatsız internet sağlamak. Bu kapsamda Musk, dünyanın etrafını Starlink uydularıyla kapladı. Evvelki gün de bu planın birinci adımlarını attı. İnternet alanında tekelleşmek isteyen Musk, deneme yaptı ve dünya çapında bir kesintiye sebep oldu.
ÇALIŞANLAR ŞİRKETE GİREMEDİ
ABD’nin önde gelen gazetelerinden New York Times’ın muhabiri Sheera Frenkel, Facebook çalışanlarının şirket binasına giremediğini öne sürdü. Frenkel, savını, bir Facebook çalışanına dayandırdı. Frenkel, çalışanların giriş kartlarının kapıları açmadığını ve bu sebeple iş yeri önünde de büyük bir kriz yaşandığını söyledi.
YERLİ VE ULUSAL YAZILIM KAİDE
Cumhurbaşkanlığı İrtibat Lideri Fahrettin Altun, toplumsal medyada evvelki gün yaşanan erişim ezasına ait, “Küresel şirketlerin ne derece kırılgan ve sistemsiz bir yapı içerisinde olduğunu bir sefer daha gördük. Bu sorun, bizlere ulusal bir siber anlayışın değerini bir kere daha hatırlattı. Yerli, ulusal ve muteber yazılımlara daha fazla yönelerek, onları geliştirmenin yanında, global toplumsal medya mecralarının da bireyin özgürlüklerini tehlikeye atmaksızın belli ve emniyetli bir tertipte çalışmasını temin etmek artık bir zorunluluktur” dedi.
Yerli ve ulusal haber leşme araçlarının bu cins durumlarda ehemmiyetinin daha da arttığına dikkati çeken uzmanlar ise, Facebook, WhatsApp ve Instagram’a erişemeyen vatandaşların, BiP ve Yaay sayesinde yakınlarıyla kesintisiz irtibat sağladığını ve yerli uygulamalara talebin arttığını tabir etti.
6 SAATTE MİLYARLAR BUHAR OLDU
Dünya çapında 4.20 milyarın üzerinde kullanıcıya sahip toplumsal medya platformlarının evvelki akşam çökmesi, bunların dünya iktisadında edindiği yeri de gözler önüne serdi. Londra merkezli internet tahlil şirketi NetBlocks; Facebook, WhatsApp, Instagram ve Messenger’ın bir saatlik kesintisinin, global iktisada yaklaşık 160 milyar dolara mal olduğunu duyurdu. Buna nazaran pazartesi yaşanan 6 saatlik kesintinin maliyeti 1 milyar doları buldu. Toplumsal medya platformlarında hem şirketler hem şahıslar reklam ve satış yapıyor. Ayrıyeten yüksek sayıda takipçiye sahip kullanıcılar da çeşitli tanıtımlarla gelir elde ediyor. Bu platformlardaki e-Ticaret hacmi, lojistik ve kargo dalının de en kıymetli besleyici damarı. Kesintinin yaşandığı mühlet boyunca bütün bu ekonomik faaliyetler de durdu.
ZUCKERBERG’İN ZİYANI
Öte yandan Facebook payları, kesintinin yaşandığı saatlerde yüzde 5 paha kaybetti. Şirketin piyasa pahası saatler içerisinde 967 milyar dolardan 916 milyar dolara kadar geriledi. Bu kayıp Facebook’un kurucusu ve CEO’su Mark Zuckerberg’in şahsî servetinden de 7 milyar doların buhar olmasına sebep oldu.
#WhatsApp ‘a alternatif olarak hangi uygulamayı kullanıyorsunuz?
— Haberler.com (@Haberler) October 5, 2021
