Suriye savaşı başta olmak üzere güvenlik gereksinimi gün geçtikçe artan ve hava alanı tehditlere açık hale gelen Türkiye, NATO müttefiklerince de desteklenmemesi nedeniyle kendi hava savunma sistemlerini oluşturmaya yöneldi. S 400 sistemleri de bu noktada gündeme geldi. Pekala, S 400 nedir? S 400 ne işe fayda? S 400 özellikleri nedir?
S 400 NEDİR?
S-400 Triumph orta menzilli hava ve füze savunma sistemi S-300’den geliştirilmiş yeni jenerasyon Rusya imali bir kısa-orta-uzun menzilli hava savunma füze sistemidir. S-400, 1979’da S-300’ün ortaya çıkmasından çabucak sonra 1980’lerin başında, o zamanki ismiyle Almaz Merkezi Tasarım Ofisi tarafından (günümüzde Alman Bilimsel Endüstriyel Şirketi) Sovyetler Birliği’nde geliştirilmeye başlanmış ve gelişim süreci SSCB’nin dağılması nedeniyle uzun bir periyoda yayılmıştır. S-400’ün S-300 sistemlerinden en değerli farkı, daha fazla gayesi tıpkı anda takip edebilmesi ve gelişmiş elektronik karşı önlemlere sahip olmasıdır. S-400’de kullanılan radarlar hafif radar izine sahip olan ve hayalet uçak tabir edilen amaçları takip edebilme yeteneğine sahiptir. S-400 sistemine şu ana kadar pek çok devlet ilgi göstermiş olmasına karşın Çin ve Türkiye haricinde yabancı bir ülkeye satış gerçekleşmemiştir. 2017’de S-400, İngiliz The Economist gazetesi tarafından bir yazısında, “şu anda yapılan en düzgün hava savunma sistemlerinden biri” olarak tanımlandı. SIPRI Kıdemli Araştırmacısı Siemon Wezeman’a nazaran S-400, “mevcut en gelişmiş hava savunma sistemleri ortasında yer almaktadır” demiştir. 2007’den beri Rusya Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır.
TÜRKİYE NEDEN S-400 ALMAK İSTİYOR?
Hava alanı güvenliğini önceleyen Türkiye, birinci olarak acil gereksiniminin karşılanabilmesi gayesiyle Rusya’nın cazip teklifine olumlu karşılık vererek, Rus üretimi ileri teknoloji S-400 hava savunma sistemlerinin tedarikini gündemine aldı.
Türkiye, günümüzde en değerli askeri teknolojilerin başında gelen S-400 sistemlerini satın alarak, hava alanını mümkün tehditlerden müdafaayı ve çağdaş savunma sistemlerini güçlendirerek güvenliğini sağlamayı hedefliyor.
S-400’ÜN TEKNİK ÖZELLİKLERİ NELER?
Dünyadaki en uygun hava savunma sistemlerinden biri olarak nitelendirilen S-400, savaş uçakları, radar tespit ve denetim uçakları, keşif uçakları, stratejik ve taktik uçaklar, taktik, operasyonel-taktik balistik füzeler, orta menzilli balistik füzeler, hipersonik amaçlar ve öteki gelişmiş hava saldırısı araçlarını imha etmek üzere tasarlandı.
S-400, çok uzun menzilli 40N6 model füzeyle 400 kilometre, uzun menzilli 48N6 model füzeyle 250 kilometre, orta menzilli 9M96E2 model füzeyle 120 kilometre ve kısa menzilli 9M96E model füzeyle de 40 kilometredeki gayeleri vurabiliyor.
Kısa, orta ve uzun menzillerde füzeleri tıpkı anda kullanabilen S-400, 600 kilometre uzaklıktaki maksadı algılama özelliğine sahip ve saniyede 4,8 kilometre süratle füze gönderilebiliyor. Sistem, amaca 10 saniyeden daha az müddette reaksiyon veriyor.
TÜRKİYE NEDEN PATRİOT DEĞİL DE S-400 SATIN ALIYOR?
NATO üyesi Türkiye’nin S-400 satın almasına sıcak bakmayan ABD idaresi ise S-400’lere alternatif olarak Patriot sistemlerinin Türkiye’ye satılmasını öneriyor.
Lakin Türkiye, 2013’te ABD’den Patriot füze savunma sistemi alımını görüşmüş lakin ABD’nin Patriotların teknik özelliklerini Türkiye ile paylaşmayı reddetmesi ve sistemin yüksek maliyeti nedeniyle Ankara farklı ülkelerden hava savunma sistemi satın alımı için çalışmalarını başlatmıştı.
Rusya’nın fiyat, teslimat, ortak üretim ve teknoloji transferi noktasında Türkiye’nin beklentilerini karşılamasının akabinde Ankara, S-400 satın alım çalışmalarına olumlu yaklaştı.
Öte yandan, teknik açıdan bakıldığında, 600 kilometre uzaklıktan tehdidi belirleyebilen S-400’ler, 60 kilometre uzaklıktaki balistik maksatları, 400 kilometre uzaklıktaki aerodinamik gayeleri ve 10 metre kadar alçak irtifadaki maksatları vurabilirken, Amerika’nın Patriot füzeleri lakin asgarî 60 metre yükseklikteki amacı vurabiliyor.
S-400’LERLE İLGİLENEN ÖTEKİ ÜLKELER
Rusya, daha evvel Bulgaristan, Yunanistan, Hırvatistan, Slovenya üzere NATO üyesi ülkeler dahil yaklaşık 20 ülkeye S-300 satarken, S-400’lerin birinci müşterileri ise Belarus (2016) ile Çin (2018) olmuştu. Rusya’nın S-400’leri satmak istediği ve bir kısmıyla mutabakata vardığı Türkiye dışındaki öteki ülkeler ise Hindistan ve Suudi Arabistan.
Bu kapsamda, S-400 satın alımıyla ilgilenen Hindistan, geçen yıl Rusya ile 5 milyar doları aşan pahada 5 adet S-400’ün satış mukavelesini imzaladı.
yakarak, “Belki S-400’den sonra S-500’e gireceğiz.” açıklamasında bulunmuştu.
CAATSA NEDİR?
ABD Kongresinin geçen yıl çıkardığı “Amerika Düşmanlarına Yaptırımla Çaba Yasası” (CAATSA), Rus savunma ve istihbaratıyla alakalı kurum ve kuruluşlarla iş yapan üçüncü ülke ve şirketlere de yaptırım uygulanmasını öngörüyor.
