İzmir Körfezinde sudaki kirliliğe bağlı azot ve fosfor ölçüsünün artmasıyla çok çoğalan deniz marulları, körfezin kuzey kıyısının yanı sıra güneyde de çok sayıda kuşa konut sahipliği yapan lagünü yeşile bürüdü.
Karşıyaka ilçesindeki Bostanlı kıyısında kıyıya yakın noktalar, “deniz marulu” ismi verilen yeşil renkli deniz yosunlarıyla kaplandı.
Körfezin kuzeyinde kalan Mavişehir semtindeki balıkçı barınağı yakınındaki kıyılarda başlayan deniz marulu oluşumu, Bostanlı İskele istikametine gerçek kıyı boyunca ilerledi. Deniz marulları nedeniyle suyun kıyıya yakın kısmı yeşile büründü.
Bostanlı’nın karşı kıyısında kalan İnciraltı’ndaki Çakalburnu Lagünü’nde de deniz marulları görülmeye başlandı. Flamingo, ördek, ak balıkçıl, sakarmeke, martı üzere kuşları konuk eden lagünde suyun üzerinin kıymetli bir kısmı deniz marullarıyla örtüldü.
İzmir Büyükşehir Belediyesi takımları, Bostanlı kıyısındaki deniz marullarının toplanması için çalışma yürütüyor.
“Sayı ve yayıldığı bölge olarak bir artış var”
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tevfik Tansel Tanrıkul, bir alg tipi olan deniz marullarının çevresel ve beslenme kaidelerinin uygun olması halinde çok çoğalabildiklerini söyledi.
Deniz marullarının sudaki fosfor, azot üzere unsurlardan beslendiğini kaydeden Tanrıkul, “Sularda, bilhassa körfezlerde azot ve fosforun artmasının nedeni ise yüzde 90 ihtimalle evsel atığa bağlı kirliliktir. Evsel atıklar dereler ya da kanalla denize ulaşıyor. Sudaki pahaları kritik noktalara geldiği vakit alglerin üremesinde uygun bir besleyici ortam oluşturuyorlar” diye konuştu.
Besin açısından güçlü, akıntının olmadığı, su sıcaklığının 20 derecenin üzerinde olduğu, sığ bölgelerde çoğalmanın kolay olduğunu tabir eden Tanrıkul, bu marulların denizdeki bitkisel faunayı baskıladığını ve bundan faydalanamayan balıkları olumsuz etkilediğini anlattı.
Deniz marullarının kısa ömürlü canlılar olduğunu lisana getiren Tanrıkul, “Şartların değişmesiyle ölüyorlar. Asıl sorun öldükten sonra ortaya çıkıyor. Çürümesiyle bir arada suda daha makus bir kimyasal kirlilik meydana getiriyor. Kıyılarda kirli bir imaj oluşuyor. Çürümesiyle birlikte bir hidrojen sülfür havaya karışıyor, bu da insanları rahatsız edecek bir kokuşma ortamı oluşturuyor” sözlerini kullandı.
Tanrıkul, deniz marullarının sudan çıkarılarak imha edilmesi gerektiğini belirterek, üremesine neden olacak koşulları ortadan kaldırmanın ise daha değerli olduğunu vurguladı.
Bu kaidelerin ortadan kaldırılmasının kısa müddette mümkün olmadığını aktaran Tanrıkul, “Kirleticilerin engellenmesi, azaltılması yahut durdurulması gerekir. Bunlar da etraf sıhhati, lokal idarelerle ilgili konular” dedi.
İzmir Körfezi’ndeki deniz marullarına değinen Tanrıkul, “Deniz marullarının görüldüğü ortamları körfezde yıllardan beri görmekteyiz. Lakin bir artış var, sayı ve yayıldığı bölge olarak bir artış var. Genelde Bostanlı ve Mavişehir açıklarında görülmekte. Evsel atığın suya karışma ihtimali çok fazla, ayrıyeten bu bölgeler sığ sular. Burada daha yeterli bir üreme ortamı oluşturuyor. Tam karşımızda Balçova taraflarındaki sığ sular, marulun üremesini aktive ediyor” diye konuştu.
“Arkasından maalesef müsilaj gelecek”
Deniz marullarının her geçen gün sığ sular ve kıyılarda artacağına inandığını kaydeden Tanrıkul, deniz marullarını “müsilajın öncüsü” olarak isimlendirdi. Tanrıkul, her ikisinin de suyun kimyasal niteliklerinin bozulmasına yahut istikrarının değişmesine bağlı olarak şekillenen tabiat olayları olduğuna dikkati çekerek, kelamlarını şöyle tamamladı: “Akıntının olmaması, evsel atığın artması, azot, fosfat, nitrat düzeylerinin yükselmesine bağlı olarak bu türlü canlılar üremeye devam edecek. Arttıkça bu daha önemli oranda hissedilecek. Şayet deniz marulu üremeye başladıysa ardından, gelecek yıllarda müsilajın da İzmir Körfezi’nde oluşması için rastgele bir mani kalmayacak. İzmir Körfezi içinde görülme ihtimali artacak. Müsilaj deniz marulundan daha külfetli bir sorun, etrafa daha fazla tesiri var. Lakin deniz marulunun görülmesi demek evvelce bir ihtar demek üzere bir şey oluyor. Deniz marulunun üremesi yavaşlarsa yahut ortam düzeltilebilirse bilhassa kirlilik açısından müsilajın görülme ihtimali olmayacaktır. Şayet su kirliliğine mani olamıyorsak kesinlikle gerisinden değişik çevresel felaketler gelecek. Bugün deniz marulunu engelleyemezsek, tahlil bulamazsak gerisinden da maalesef müsilaj gelecek.”
