Ghebreyesus, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile düzenlediği ortak basın toplantısında yaptığı konuşmada, global çapta Kovid-19 aşılamalarındaki eşitsizliğe dair değerlendirmelerde bulundu.
Gelişmiş ve üst orta gelirli ülkelerde şimdiye kadar üretilen aşı dozlarının yüzde 75’inin uygulandığını belirten Ghebreyesus, düşük gelirli ülkelere ulaşan doz oranının, dünyadaki doz ölçüsünün yüzde birinin yarısından bile az olduğuna vurgu yaparak, “Afrika’da aşılarını tamamlayanların sayısı yüzde 5’in bile altında.” dedi.
Ghebreyesus, DSÖ’nün eylül sonuna kadar tüm ülkelerin nüfusunun yüzde 10’unun aşılanması maksadını hatırlattı ve “Şimdiye kadar 58 ülke bu amacı gerçekleştirebildi.” diye konuştu.
DSÖ’nün, bu yıl sonuna kadar tüm ülke nüfuslarının yüzde 40’ının, 2022 ortasına kadar ise yüzde 70’inin aşılanmasını hedeflediğini belirten Ghebreyesus, “Bu maksadın gerçekleşmesi için en az 11 milyar doz aşı gerekecektir. Kelam konusu maksada ulaşabilmek için kâfi aşı tedarikleri bulunmaktadır. Kıymetli olan, bu dozların adil bir halde dağıtılmasıdır.” sözlerini kullandı.
Ghebreyesus, aşı dağılımı ve uygulamasında eşitliğin, global bağışıklık, dünya ekonomilerinin tekrar açılması ve yeni Kovid-19 varyantlarının ortaya çıkmasında taşıdığı ehemmiyete vurgu yaptı.
BM ve DSÖ, patent hakkı feragatini desteklemektedir
Kovid-19 aşılamalarının hızlandırılması ve aşılamada adaletin sağlanması için aşı üreticilerinden patent hakkı feragati talep eden Ghebreyesus, şu tabirleri kullandı:
“Salgınla birlikte eşi gibisi görülmemiş vakitlerden geçiyoruz. Patent hakkı feragatini artık kullanmayacaksak ne vakit kullanacağız? Bence aşı üreticisi firmalar ve ülkeler bu soruyu kendilerine sormalıdır. Biz hiçbir ülkeyi yahut firmayı zorlayamayız, ama bu soruyu yineleyerek kendilerini sorgulamalarını sağlayabiliriz. Bundan evvel patent hakkı feragatini savunmayan ülkelere neden feragat etmediklerini sorduğumuzda, bunun bir yararı olmayacağı görüşünü savundular. Biz de buna rağmen kendilerine, ‘Faydası olmayacağını düşünmek yerine neden denemiyorsunuz?’ sorusunu sorduk.”
Ghebreyesus, patent hakkı feragatinin dünyada aşı arzını artıracağını ve teknoloji paylaşımı sayesinde mahallî aşı üretiminin teşvik edilerek aşı dağılımının kolaylaşacağı görüşünü savundu.
Salgınla çaba için her sistemin kullanılması gerektiğinin altını çizen Ghebreyesus, “Birleşmiş Milletler ve DSÖ, pandeminin denetim altına alınmasını sağlamak için patent hakkı feragati dahil öbür her türlü fikri desteklemektedir.” dedi.
Ghebreyesus, aşı üreticisi firmaları patent hakkı feragatine sevk edebilmek için hükümetlere, üretici firmalara teşvik ödeme davetinde bulundu.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), mayıs ayında, Hindistan ve Güney Afrika Cumhuriyeti başta olmak üzere kimi üye ülkelerin Kovid-19 salgınının tedavisi, teşhisi ve yayılmasının önlenmesi için aşı üreticilerinin patent hakkından vazgeçmesine yönelik talebini görüşmeyi kabul etmişti.
