Zydus Cadila isimli bir şirket tarafından geliştirilen aşı 447 binden fazla Covid vefatının yaşandığı ülkede umutları artırdı. Aşının, önümüzdeki ay üzere erken bir tarihte kullanıma sunulması bekleniyor.
DNA AŞISI NEDİR?
İsrail Tel Aviv Üniversitesi’nden Prof. Dr. Jonathan Gershoni, DNA aşısının bir yazılım aşısı formu olduğunu açıkladı. Bir yazılım aşısı, bilim insanlarının virüsün genetik kodlarını (sadece başak proteinini kodlayan genlere karşılık gelen DNA yahut RNA) tesirli bir biçimde bedene enjekte edilmesiyle oluşturuluyor. Hücreler daha sonra viral proteini sentezleyerek, virüsün başak proteinine karşı antikor üretilmesini sağlıyor.
“Öldürülmüş bir virüsten yahut zayıflatılmış bir virüsten oluşan bir donanım aşınız olabilir” diyen Gershone şöyle devam etti: “Sadece saflaştırılmış başak proteini olan Hepatit B aşısı üzere bir alt ünite aşınız da olabilir. Bağışıklık sistemi, viral proteinin varlığını tanımlar. Bu halde aşı bağışıklık sistemini cevap vermesi ve virüsü etkisiz hale getiren epeyce spesifik hedeflenmiş antikorlar üretmesi için uyarır.
KLASİK AŞILARIN TÜMÜ DONANIM AŞISI
Bununla birlikte, bugün var olan klâsik çocukluk aşılarının tümü Gershoni’nin tabiriyle donanım aşılarından oluşuyor.
1980’lerin sonlarından bu yana, bilim insanları DNA yahut RNA’yı direkt enjekte etmek için çalışmaya başladılar. Şu anda Türkiye asıllı Prof. Dr. Uğur Şahin ve Dr. Hasret Türeci tarafından geliştirilen BioNTech/Pfizer ve Moderna’nın corona virüs aşıları dünyadaki birinci yazılım aşılarının örneğini oluşturuyor.
Gershoni, “Biyolojideki bilgi akışının şu halde olduğunu biliyoruz: genetik gereç, çok kararlı bir molekül, çift sarmallı DNA’da depolanıyor. Lakin, RNA formunda tek kullanımlık ve orta bir genetik gereç oluşturmak için genden akan bilginin kopyalanması gerekiyor. Yani klâsik manada RNA, DNA geninin tek kullanımlık bir kopyasıdır” dedi.
GELECEK AY PİYASAYA SÜRÜLÜYOR
Hindistan’da Zydus Cadila isimli biyoteknoloji şirketi geçen dünyanın birinci DNA aşısını geliştirdiğini duyurdu. ZyCoV-D’i isimli aşının gelecek ay piyasa sürülmesinin beklendiği kaydedildi.
HİNDİSTAN’IN DNA AŞISININ ÖBÜR AŞILARDAN FARKI NE?
Hint aşısını farklı kılan, çok daha az DNA içermesi ve viral bir vektörde paketlenmemiş olması. Yani ZyCoV-D bir yazılım aşısıyken, başkaları klâsik donanım aşısı
ÇIPLAK DNA NEDİR?
Gershoni şunları söyledi: “Yaptıkları şey, plazmit ismi verilen küçük, dairesel bir DNA modülü almak ve bu plazmide, corona virüs başak proteinin bin 200 amino asidine karşılık gelen bir DNA modülü eklemek.
ZyCoV-D’de kullandıkları plazmit, 1990’lardan pVAX1 olarak isimlendirilen ve toplam boyutu yalnızca yaklaşık 3 bin harf (nükleotit baz çiftleri) olan, ticari olarak temin edilebilen bir plazmit DNA’sı. Bu durumda, DNA rastgele bir şeye sarılmaz yahut paketlenmez, lakin direkt kola enjekte edilir, buna ‘çıplak DNA’ ismi verilir.”
ÜÇ DOZ HALİNDE 28 GÜN ORTAYLA UYGULANACAK
Öte yandan, ZyCoV-D’in her biri 28 gün ortayla uygulanan üç dozdan oluştuğu açıklandı. Faz III denemesi, aşının aktifliğinin yüzde 66 olduğunu buldu.
DNA AŞISI TARTIŞMALARA NEDEN OLDU
Gershoni, birtakım şahısların, kopyalanacak hücrenin çekirdeğine girmesi ve RNA’yı oluşturması gereken ve bu nedenle teorik olarak bir kişinin kromozomlarını etkileyebilecek DNA aşılarıyla ilgili kaygılarını lisana getirmelerine karşın, bunun gerçekleşmesi için açık bir mekanik neden olmadığını söyledi.
Gershoni, “Dünyanın dört bir yanındaki beşerler bu DNA aşısının güzel bir fikir olup olmadığı konusunda tasa duyabilir ve tartışabilir. İsrail’de mRNA aşılarının ne kadar işe yaradığını gördük. Hasebiyle hiçbir şartta İsrail’de DNA güvenliği ile ilgili teorik argümanlar kullanılmamalıdır” dedi.
