Kentte milattan evvel 4’üncü yüzyılda, Roma periyodunda Tabakhane ve Zağnos vadileri ortasındaki yüksek kaya kitlesi üzerine kurulan Trabzon Kalesi ve surları yapılaşmalara teslim oldu. Ortahisar Mahallesi’nde bulunan kale surlarına bitişik yapılar inşa edildi.
Yapılaşma nedeniyle kale surlarında imaj kirliliği oluştu. İçindeki tapulu mülkler nedeniyle surları tahrip olan kalede artan yapı yoğunluğu da baskı uyguladığı surları tehdit ediyor. Üst Hisar, İç Kale, ve Aşağı Hisar olmak üzere üç kısımdan oluşan Trabzon Kalesi’nde daha evvel yapılan hafriyat çalışmaları ile bölgede karar sürmüş Roma, Bizans, Komnenos ve Osmanlı’ya ait yapı ve kalıntılara ulaşılmıştı. Tarihçi ve kent sakinleri yıkılma riski bulunan kalenin yapılardan arındırılarak korunmasını istiyor.
‘TARİHİ YAPILAR ÖNE ÇIKARILMALI’
Trabzon’da tarihi kent ve çağdaş kentin birbirinden ayrışmadığını belirten Doğal ve Tarihi Bedelleri Müdafaa Derneği Lideri Doç. Dr. Coşkun Erüz, “Antik Trabzon kentinin kalbi olan kale, içerisinde çağdaş yapılaşmalarının da olduğu bir kent durumunda. Ortahisar’ın kesinlikle içerisinde bulunan derme çatma yapılardan arındırılıp, tarihi yapılarının ön plana çıkarılması gerekiyor. Dünyanın her yerinde kaleli kentler restore edilerek turizme kazandırılıyor ve dünya mirası olarak geleceğe taşınıyor” dedi.
‘KALE SURLARINDA BASKI VAR’
Etrafındaki yapıların kale surlarını tehdit ettiğini söyleyen Doç. Dr. Erüz, “Kalenin Aşağı Hisar kısmında ticari merkezli bir ömür vardı, Ortahisar’da ise hem idari merkezli ve ömrün devam ettiği bir alandı. O yüzden alınıp satılabilen tapulu mülkler o alanlarda mevcut. O günden bugüne miras olarak belirli şahıslara hak olarak kalmış ve bir biçimde tapulanmış. Trabzon Kalesi’nin suruna birleşik olarak yapılmış ve hatta bir duvarı kale olan yapılar hala daha mevcut ve kullanılmakta. Sur dediğimiz yer 2 bin yıllık tarihi bir yapı. Üzerine yapılacak olan her türlü yapının oluşturabileceği baskı ve yükten ötürü surlara ziyan verme riski var. Kalede alınıp satılabilen tapulu mülkler, miras olarak muhakkak bireylere kalmış. Kale, baskı ve yükünden ötürü surlarına ziyan verme riski olan derme çatma yapılardan arındırılmalı” diye konuştu.
Kale surlarının önemli tahrip edildiğini belirten kent sakinlerinden Murat Keskin de “Türkiye’nin birçok vilayetinde bu cins kaleler mevcut. Ancak maalesef Trabzon’un birçok medeniyete konut sahipliği yapmış kalesi korunamadı. Kalenin içerisinde yapılar ve hatta kale surlarına takılmış olan çanak antenler bile var. Biz bu kalenin insanların gezebileceği bir yere dönüştürülmesi ve turizme kazandırılması için yetkililerden ilgi bekliyoruz. Uygun bir onarım çalışması ile birlikte Trabzon kalesine kavuşacaktır” dedi.
