Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, dünyada genel fiyatlama ile ilgili kriz olduğunu tabir ederek üreticinin de tüketicinin de bu bahiste bedel ödediğini söyledi.
Bakan Pakdemirli, tahlil için kontratlı üretimi işaret ederek, Türkiye’de kayıtlı olarak yüzde 5 olarak geçen kontratlı üretimin çok daha yaygın hale gelmesi gerektiğini vurguladı.
Bakan Pakdemirli, “Desteklerin ne kadar verimli olduğu tartışılır fakat takviyeleri ne kadar artırırsak bugün üretim de o kadar artıyor. Daha verimlisi olabilir mi? Evet… Ancak bugün itibariyle dayanakların artışı ile bir arada Türkiye’nin randımanı artıyor. ‘Destek bizden, üretmek sizden, rahmet de Allah’tan’ diyoruz. Son 3 senede, Türkiye ziraî üretimde büyüyor ve büyümeye de devam ediyor. Allah’a şükürler olsun bugün itibariyle piyasada çiftçimizin ‘Biz ziyan ediyoruz’ dediği bir eser yoktur. Besicilik ve yetiştiricilerimizin vakit zaman maliyetlerin altına düştüğü devirler olabiliyor lakin bunlarla ilgili önlemleri alıyoruz, almaya da devam edeceğiz” dedi.
“TOPLUMDA ŞAYET KAYRILAN BİR KESİM VARSA O DA ÇİFTÇİ KESİMİDİR”
2021’de 24 milyar lira dayanak açıklandığını hatırlatan Pakdemirli, “Bu sene bu dayanak daha da fazla olacak. Birçok takviye kaleminde artış oldu. Bu dayanakların 10 mislini vermek isterim fakat elbette hudutlarımız var fakat bugün itibariyle çok rahatlıkla şunu söyleyebilirim; toplumda şayet kayrılan bir kesim varsa çiftçi bölümüdür. Bunu yapmamız gerekiyor. İmkanlar çerçevesinde daha da yapmamız gerekiyor” dedi.
Maliyetlerdeki artışın küreel boyutta yaşandığını tabir eden Bakan Pakdemirli şöyle devam etti: “Gerek yemde, gerek gübrede, gerek ziraî hammaddede, gerekse petrol gereçlerinden tutun da çeliğe kadar birçok fiyatta artış var. Dünyanın besin üretimi ile alakalı bir sorunu yok. Buradaki ana düşünce şu; pandemi ile ilgili tasalar, fiyatları artırıyor. Bunlar da bizim ziraî girdilerimizin fiyatlarını artırıyor. Gübrenin ana hammaddesi doğalgaz. Doğalgazın fiyatı arttıkça ister istemez gübrenin fiyatı da artıyor. Lakin artışlar olması gerekenin çok üstünde ancak tasalar şimdi dünyadan çekilmemiş olmasının vermiş olduğu bir genel fiyatlama yapısı ile alakalı genel bir kriz var. Biz de burada başta üretici olmak üzere tüketiciyi muhafaza gayesiyle Toprak Mahsulleri Ofisi, yem hammaddeleri satışına temmuzda başladı. 3 yıldır besicimize, üreticimize vadeli formda bunları vermeyi sağlama konusunda adım atmıştık. Artık bunu daha da genişlettik. Bugünkü toplantının sonucunda burada da atılması gereken ekstra adımlar varsa daima birlikte atıyor oluruz.”
“GIDA FİYATLARI İÇİN SÜRATLİ BİR HALDE ÇALIŞIYORUZ”
Global belirsizlik, ihracat yapılan ülkelerdeki iklim kaynaklı üretim azalışı, girdi maliyetlerinin de stok telaşları ile birleşince maliyet konusunda artış olduğunu kaydeden Bakan Pakdemirli, “Bu, üreticiyi etkilediği üzere tüketiciyi de etkiliyor. Besin fiyatlarındaki artış için tahlil çalışmaları Besin Komitemiz başta olmak üzere, Ekonomik Uyum Heyetimiz başta olmak üzere hepsine süratli bir halde çalışıyoruz. Bugün itibariyle konulan, konuşulan ve yapılan teşhislerin hepsinde doğruluk hissesi vardır ancak kimileri biraz yüzeysel. Artık bizim yapısal bir şey yapmamız lazım. Yeni bir sayfa üzerinden bu işi götürmemiz lazım” sözlerini kullandı.
Üreticinin, “En çok alın terini ben döküyorum, lakin istediğim kadar alamıyorum. Pazarda 20 lira” dediğini, tüketicinin de “Ben istediğim kalitedeki eseri haklı bir fiyat düzeyinden alamıyorum. Üreticideki fiyatla bana geldiği fiyat ortasında büyük fark var” dediğini tabir eden Bakan Pakdemirli, “Bu sorun yalnızca Türkiye’nin sıkıntısı değil. Geçen hafta G20 toplantıları için İtalya’ya gittim ve inanın bütün G20 ülkelerinin ana problemlerinden bir tanesi bu. Tohumdan çatala kadar olan zincirdeki sıkıntıyı çözmek, ortadaki düzeyleri daha düzgün noktaya getirebilmek. Çiftçimiz haklı olarak ‘En çok alın terini ben döküyorum. Ben gereğince kazanamıyorum’ diyor. Aradakilere sorsanız tahminen onlar da emsal şeyler söyler lakin en nihayetinde burada bir bedel ödeniyor. Bana sorarsanız tüketici tarafından da bir bedel ödeniyor, üretici tarafından da ödeniyor” diye konuştu.
KONTRATLI ÜRETİM VURGUSU
“Biz birkaç yüzyıllık metotlarla buradaki zinciri kurmaya çalışıyoruz” diyen Bakan Pakdemirli, kelamlarına şöyle devam etti: “Halbuki kontratlı üretim diye bir kavram var. Kontratlı üretimi Türkiye’de, çok daha yaygın, çok daha güzel bir hale getirmemiz lazım. Türkiye’de kontratlı üretim, kayıtlı olarak yüzde 5 ancak mesela Amerika’da bitkisel üretimde yüzde 80-80. Biz bununla ilgili bir dijital tarım pazarı ve bir platform kurduk. Platforumu yeniliyoruz. Kontratlı üretimde bu işin kayıtlı hale getirilmesi gerek. Kontratlı üretim bugün şu yahut bu formda var. Sebze-meyve tacirleri borçlandırma adabı ile üreticileri bir kontratlı üretim içerisine alıyor lakin tek taraflı bir dikte ile tek taraflı bir dayatma ile bu iş yürüyor. Sabahki ilçe liderleri toplantısında konuşuldu. Efendim, ‘Domates, piyasada kontratlı üretimdeki fiyattan daha ucuz olduğu için almak istemiyorlar’ üzere bir duruma giriyor problem. Yani burada kontratlı üretimi kesinlikle çok daha güzel bir noktaya getirmemiz gerekiyor. Bunun üreticiye, tüketiciye, devlete yararı var. uzun vakit içerisinde enflasyonun düşmesine yararı olacak kontratlı üretimi, kesinlikle bu işin içerisine dahil etmemiz lazım. çabucak bir günde tüm sistem değişecek diye bir şey yok fakat gönüllülük temeli ile çalışacak bir problemdir. Çiftçimiz şayet razı olursa o kurallara baştan girecek lakin tıpkı vakitte finansman da sağlayacak. Gübresini alacak, tohumunu alacak, ilacını alacak ve bir formda yoluna devam edecek. Hasat günü satacağı eserini fiyatını baştan bilecek.”
ŞEKER PANCARI ÖRNEĞİ
Kontratlı üretimin ehemmiyetine değinmeye devam eden Bakan Pakdemirli, “Bu salondakilerin birçok maalesef üretim yaptığı eserlerin fiyatını bilmeden bu işin üretimini yapıyor. Halbuki eserlerin fiyatlarını bilsek buna katlanıp katlanmayacağımıza o an karar vermek bizlerin elinde diye düşünüyorum. Türkiye’de bunun en güzel örneğini şeker pancarında görüyoruz ve sonuç itibariyle hem üreticiye hem tüketiciye yarar sağlayacak bir konudur. Besin Fiyatları İzleme Heyetimiz, İktisat Uyum Heyetimiz ve Besin Komitemiz bilhassa besin fiyatlarının bu değişen ortamda ve defakto oluşmuş, hem dünya fiyatları olsun hem de zincirdeki verimsizlikler olsun; bunların üzerine gidiyor ve gitmeye de kararlı” dedi.
“BAKANLIK İLE ÇİFTÇİ ORTASINDA VAKİT ZAMAN ARALIK HİSSEDİLEBİLİYOR”
“İster istemez bakanlık ile çiftçi ortasında vakit zaman aralık hissedilebiliyor” diyen Bakan Pakdemirli, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Biz de dedik ki, ‘Sizin bir derdiniz varsa bizim de kaygımız var. Siz gece uyumuyorsanız biz de gece uyumuyoruz.’ Bugün itibariyle ‘Türkiye en uygun günlerini yaşıyor’ diyemeyiz. Hepimizin ağzında maskeler var. Güç bir devirde birlikte icra ediyoruz. ‘Pandemi ha bugün gidecek, ha yarın gidecek’ derken, pandemi şimdi ne ülkemizi ne de dünyayı terk etmiş değil. Aşikâr bir müddet buna alışmak ve bununla yaşamak durumundayız. Allah’a şükürler olsun hem Türk milleti hem de Türk çiftçisi kendini bu bahse çok süratli bir formda adapte etti. Geçen yıl, cumhuriyet tarihinde pandemi devrinde üretim rekorlarını kırdık. Çiftçimizin eline birer diplomatik pasaport verdik. Herkes konutundayken çiftçimiz çıktı ve ahırına, serasına, tarlasına girdi. Hasadını yahut dikimini yaptı.”
“BASINÇLI SULAMA SİSTEMLERİNE KESİNLİKLE BAŞVURUN”
Türkiye çapında çok değerli bir kuraklıkla karşı karşıya olunduğunu söz eden Bakan Pakdemirli, “Yangınlarla da sellerle de gayret ettik. Kayıplarımız, şehitlerimiz oldu. Gayrete devam ediyoruz. Biz ülkemizin çiftçisine, üretimine, rahmetine her vakit itimat duyuyoruz. 2050 yılına kadar iklim değişikliği sebebiyle üretimde yüzde 10 ile yüzde 25 randıman kaybı yaşayacağız. Bunların hepsinin üstesinden nasıl geleceğimize birlikte oturup karar vermemiz lazım. Artık teknolojiyi kullanıyor olmamız lazım. Mevzuyu bilen ehil çiftçilerimizle bir arada üretimi artırmamız lazım. Basınçlı sulama sistemlerine kesinlikle başvurun. Bunun yüzde 50’si hibe. Kuraklıkla alakalı borç ertelemelerini yaptık. Sigortalardaki hasar hisselerini yüzde 80’e çıkardık. Su meşakkati olan havzalarda ek takviyeler verildi” kelamlarına yer verdi.
